Trên mặt tiền tân cổ điển, ngoài đầu cột và phù điêu lớn, phần làm nên vẻ mềm mại là các chi tiết nhỏ: dải hoa rủ hai bên cửa, mảng hoa trên thân cột, bông hoa tròn giữa mảng tường. Ở xưởng Nga Long, nhóm này có 17 mẫu trong danh mục hoa văn trang trí. Tên gọi dễ lẫn: hoa dây, dây chuông, hoa cột, hoa tròn, thanh hoa. Bài này giúp phân biệt từng loại, xem kích thước và chọn cỡ hợp với công trình.
Bảng tra 15 mẫu hoa văn trang trí theo loại
Kích thước ghi theo tên sản phẩm, đơn vị cm, theo thứ tự ngang x cao (thanh hoa là dài x cao).
| Loại | Mẫu và kích thước | Hình dáng | Thường gắn ở |
|---|---|---|---|
| Hoa dây | 13×40, 15×63, 35×110, 40×110, 40×120 | Dải hoa lá rủ dọc, phần đầu to, thon dần xuống dưới | Hai bên khung cửa, khoảng tường giữa hai cửa sổ |
| Dây chuông, chuông | Dây chuông 16×67, chuông 20×80 | Chuỗi bông nhỏ hình chuông nối nhau, mảnh hơn hoa dây | Cột nhỏ, khung cửa hẹp |
| Hoa cột | 20×54, 22×54 | Mảng đứng, đầu có cuộn lá | Mặt cột vuông, trụ áp tường, ngay dưới đầu cột |
| Hoa mảng | Hoa 35×33, hoa cột 50×46 | Mảng hoa lá đối xứng, toả ngang | Điểm giữa phía trên cửa, tâm mảng tường |
| Hoa tròn | Hoa tròn 26, hoa 40 (đường kính) | Bông hoa tròn nhiều cánh | Tâm mảng tường, dưới bệ cửa sổ, giữa hai hoa dây |
| Thanh hoa | Thanh hoa 100×20 | Dải hoa văn ngang | Viền ngang dưới mái, trên cửa; ghép nối nhiều thanh |
| Hoa chân cột | 42×42 (và mẫu 52×62 ở danh mục chung) | Tấm vuông có hoa lá nổi | Mặt chân cột, bệ trụ |
Hai mẫu còn lại trong danh mục là bông lá đề 82×10 và đèn cổng, nói ở cuối bài.
Hoa dây: 5 cỡ, chọn theo chiều cao cửa
Hoa dây là dải hoa lá rủ theo chiều dọc. Thường gắn thành cặp đối xứng hai bên khung cửa, hoặc một dải ở khoảng tường giữa hai cửa sổ. Xưởng có 5 cỡ, chia làm hai nhóm:
- Bản nhỏ: 13×40, 15×63. Hợp cửa sổ nhỏ, ô thoáng, mặt tiền nhà phố hẹp. Đặt từ đỉnh khung cửa rủ xuống, không cần dài hết chiều cao cửa.
- Bản lớn: 35×110, 40×110, 40×120. Hợp cửa đi, cửa sổ cao của biệt thự, mảng tường rộng giữa các cửa. Hoa 40×120 là cỡ dài nhất, hợp tầng cao hoặc sảnh.
Cách chọn nhanh: đo chiều cao khung cửa và bề rộng phần tường hai bên. Dải hoa nên ngắn hơn chiều cao cửa và hẹp hơn phần tường còn lại, để hoa không chạm mép cửa sổ bên cạnh. Mặt tiền có nhiều cửa cùng cỡ thì dùng cùng một mẫu cho mọi cửa.
Dây chuông và chuông: mảnh, hợp chỗ hẹp
Dây chuông khác hoa dây ở chỗ thân là chuỗi bông nhỏ hình chuông nối nhau, bản hẹp và nhẹ mắt hơn. Mẫu dây chuông 16×67 và chuông 20×80 chỉ rộng 16–20 cm, nên hợp những chỗ hoa dây bản lớn không vừa: cột nhỏ, khung cửa hẹp, khoảng tường giữa hai cửa sát nhau.
Hoa cột và hoa mảng
Hoa cột 20×54, 22×54 là mảng đứng có cuộn lá ở đầu, gắn dọc trên mặt cột vuông hoặc trụ áp tường, ngay dưới đầu cột. Bề rộng 20–22 cm nên cần mặt cột rộng hơn mức đó để còn chừa viền hai bên. Đầu cột hợp với từng cỡ cột có ở danh mục đầu cột xi măng.
Hoa 35×33 và hoa cột 50×46 có dáng toả ngang, gần vuông, nên dùng làm điểm nhấn hơn là chạy dọc: điểm giữa phía trên cửa sổ, cửa đi, hoặc tâm một mảng tường trống. Mảng lớn hơn trên cửa chính thì chọn trong nhóm chương, mặt ngọc (xem bài chọn phù điêu chương, mặt ngọc theo vị trí lắp).
Hoa tròn: điểm tâm của mảng tường
Hoa tròn có hai cỡ: hoa tròn 26 cánh đơn, và hoa 40 nhiều lớp cánh. Hoa tròn đặt ở tâm mảng tường, dưới bệ cửa sổ hoặc giữa hai dải hoa dây. Cỡ 26 hợp mảng tường nhỏ, ô giữa hai cửa sổ; cỡ 40 hợp mảng tường rộng, đầu hồi.
Thanh hoa và hoa chân cột
Thanh hoa 100×20 là dải ngang dài 1 m, ghép nối tiếp thành đường viền dưới mái, trên cửa hoặc chạy ngang mặt tiền. Tính số thanh bằng chiều dài cần viền chia cho 1 m, cộng thêm 1–2 thanh để cắt khớp ở hai đầu.
Hoa chân cột 42×42 là tấm vuông ốp lên mặt chân cột hoặc bệ trụ, để phần dưới cột cân với đầu cột phía trên. Chân cột to hơn có mẫu hoa chân cột 52×62.
Bông lá đề và đèn cổng
Bông lá đề 82×10 là dải triện phía trên, lá đề rủ xuống, hay dùng chạy viền cho công trình tâm linh: mái lăng thờ, thân mộ, nhà thờ họ (xem bài hoa văn lăng mộ xi măng). Đèn cổng xi măng đặt trên đỉnh trụ cổng nhà ở, nhà thờ họ hoặc khu lăng mộ.
Phối các mẫu với nhau
- Chọn một lối. Hoa dây lá cuộn đi với đầu cột lá cuộn. Dây chuông mảnh đi với đầu cột kiểu xoắn ốc gọn.
- Đối xứng. Hoa dây, dây chuông gắn thành cặp hai bên cửa. Hoa tròn, hoa mảng đặt đúng trục giữa.
- Ít mà đều. Nhà phố mặt tiền hẹp chỉ cần hoa dây hai bên cửa và một hoa tròn hoặc hoa mảng. Biệt thự thêm hoa cột, thanh hoa và hoa chân cột.
- Đặt đủ một lần. Tính số lượng cho cả mặt tiền rồi đặt cùng đợt để các chi tiết đều màu, đều nét.
Cách phối với đầu cột, con sơn, cúp cho từng phần mặt tiền có trong bài mẫu hoa văn mặt tiền nhà phố, biệt thự.
Gắn và sơn
Hoa văn được gắn lên tường bằng vữa hoặc vít nở, sau đó sơn cùng màu tường, sơn giả đá hoặc sơn nhũ. Các bước làm mặt tường, gắn và hoàn thiện có trong bài hướng dẫn đắp phù điêu xi măng. Xưởng cũng nhận thi công gắn, đắp phù điêu.
Hình từng mẫu xếp theo nhóm có trong catalogue. Nếu chưa chắc nên chọn cỡ nào, chụp ảnh mặt tiền hoặc gửi bản vẽ có kích thước cửa qua Zalo, xưởng sẽ gợi ý mẫu vừa. Muốn xem hàng thật, ghé xưởng tại 885 Trần Huy Liệu, Nam Định.
